Dwa stulecia Powiatu Mrągowskiego

Autor: Warmińsko-Mazurski UW 2018-07-05 20:07:18
W miniony weekend Powiat Mrągowski świętował okrągły jubileusz, dwusetną rocznicę powstania. W uroczystościach związanych z tym wydarzeniem uczestniczył wojewoda Artur Chojecki. Dwudniowe obchody jubileuszowe rozpoczęła uroczysta sesja Powiatu Mrągowskiego. Tego dnia nastąpiło także odsłonięcie pamiątkowego obelisku z okazji 200-lecia powiatu. Na znak pamięci o tym wydarzeniu w pobliżu monumentu posadzone zostały również dwa dęby.

Drugi dzień uroczystości rozpoczęła msza święta w intencji mieszkańców powiatu mrągowskiego w kościele parafii Świętego Wojciecha w Mrągowie. Następnie uczestnicy obchodów w towarzystwie Orkiestry Dętej „Mrongovia”, przeszli na Plac Unii Europejskiej, gdzie wszyscy goście mogli podziwiać przygotowane występy artystyczne. Osoby zasłużone dla powiatu Mrągowskiego otrzymały pamiątkowe medale i wyróżnienia.

Początki historii Powiatu Mrągowskiego sięgają czasów średniowiecza, kiedy to ziemia staropruskich Galindów, będąca areną intensywnych działań Krzyżaków, została w roku 1374 edyktem papieża Grzegorza XI nadana w posiadanie wielkiemu mistrzowi. Kończył się tym samym ponad stuletni okres walk o tereny Galindii uwieńczony budową jednolitej administracji. Odtąd podstawową jednostkę w administracji krzyżackiej tworzyła komturia, natomiast mniejsze jednostki stanowiły prokuratorie i wójtostwa. Jedno z nich ulokowano na zamku w pobliskim Szestnie. Było to istotne wydarzenie dla przyszłych losów Mrągowa, gdyż właściwie uniemożliwiało jakiekolwiek rozwój miasta, grzebiąc tym samym szansę odegrania większej roli gospodarczej i politycznej w dziejach państwa krzyżackiego. Po sekularyzacji Prus i zaprowadzeniu luteranizmu książę Albrecht von Hohenzollern zniósł dotychczasowy podział administracyjny księstwa. Zgodnie z ordynacją krajową z grudnia 1525 roku, na terenie zamku w Szestnie zaczął urzędować starosta pełniący w imieniu księcia nadzór nad dobrami ziemskimi i miastami. Mrągowo nadal jednak pozostawało w cieniu sześcieńskiego zamku. W 1723 roku zlikwidowano administrację stanową i utworzono komory wojenno - skarbowe. Z nich następnie wyodrębniono komorę w Gąbinie - w skład której wchodziło starostwo w Szestnie. Miejsce starostów książęcych (Amsthauptmanów) zajęli mianowani starostowie powiatowi (landraci). Pod koniec XVIII wieku na ternie powiatu rozwijało się głównie rolnictwo oraz różnorakie rzemiosło: bednarstwo, garncarstwo, szewstwo, krawiectwo itp.

Czynnikiem przyśpieszającym realizację szeroko zakrojonych reform w gospodarce i administracji państwowej Prus stały się wojny napoleońskie. 3 lipca 1818 roku na mocy królewskiego rozporządzenia rejencję gąbińską podzielono na 16 powiatów, wśród których znajdował się także powiat mrągowski. Pierwszego września 1818 roku Mrągowo stało się siedzibą powiatu. W ten sposób rozpoczęła się właściwa historia powiatu mrągowskiego oraz okres rozbudowy miasta i jego okolic. W wyniku zjednoczenia Niemiec w roku 1871 dokonano kolejnej reformy administracji publicznej i samorządu terytorialnego. Zgodnie z ustawą z grudnia 1872 roku dotychczasowy sejmik powiatowy tzw. Kreistag miał być wybierany przez wszystkich mieszkańców powiatu posiadających prawo wyborcze. Na pierwszym posiedzeniu Kreistagu w Mrągowie utworzono organ zwany Wydziałem Powiatowym, któremu przewodniczył starosta. Wszechogarniająca państwo niemieckie rewolucja przemysłowa odcisnęła swe piętno również na terenie powiatu mrągowskiego. Ówczesny starosta Otto von Schwerin dbał o rozwój sieci dróg i meliorację gruntów. Wiek XX był dla historii Warmii i Mazur okresem końca pokojowej koegzystencji tutejszej społeczności. Po roku 1945 zaczęła kształtować się na nowo administracja na tych ziemiach. Sam urząd starostwa przetrwał jednak do roku 1950. Wtedy to ustawa z 20 marca zniosła dotychczasowy podział kraju. Zlikwidowano starostwa i powiatowe związki samorządu terytorialnego. Agendy starostw zostały przejęte przez prezydia rad narodowych.1 czerwca 1975 roku z mapy administracyjne zniknęły powiaty. Powrót do tradycji samorządu terytorialnego nastąpił 1 stycznia 1999 roku wraz z przywróceniem do życia powiatów samorządowych.