83 lata temu, 19 kwietnia 1943 r., wybuchło Powstanie w Getcie Warszawskim – największy zbrojny akt sprzeciwu Żydów wobec Holokaustu w czasie II wojny światowej. Dziś oddajemy hołd bojownikom, którzy stanęli naprzeciw niemieckiej machiny terroru. W uroczystościach rocznicowych w Warszawie wziął udział marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty.

W stolicy w południe zawyły dziś syreny alarmowe w hołdzie żydowskim powstańcom. To symboliczny gest pamięci, którym Warszawa podkreśla, że Powstanie w Getcie na stałe zapisało się w historii miasta.

Główne obchody odbyły się na placu Bohaterów Getta Warszawskiego przed pomnikiem powstańców. Tam członkowie organizacji żydowskich, Sprawiedliwi wśród Narodów Świata, przedstawiciele władz państwowych z prezydentem Karolem Nawrockim na czele oraz mieszkańcy stolicy razem z prezydentem Warszawy Rafałem Trzaskowskim uczcili pamięć bojowników. W uroczystości wziął udział marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty i szef Kancelarii Sejmu Marek Siwiec, a także marszałek Senatu Małgorzata Kidawa Błońska.

Obchody rocznicowe rozpoczął hymn bohaterów getta „Zog nit keynmol”. Następnie naczelny rabin Polski Michael Schudrich odmówił Kadisz – żydowską modlitwę za zmarłych. Uczestnicy uroczystości – w tym marszałek Czarzasty – złożyli kwiaty przed Pomnikiem Bohaterów Getta Warszawskiego. Na zakończenie przeszli w Marszu Pamięci szlakiem najważniejszych miejsc związanych z historią getta warszawskiego.

Powstanie wybuchło w reakcji na decyzję niemieckich władz o likwidacji warszawskiego getta. W nocy z 18 na 19 kwietnia 1943 r. niemieckie oddziały otoczyły getto. Gdy następnego ranka Niemcy wkroczyli na teren getta, członkowie żydowskich organizacji zbrojnych – Żydowskiej Organizacji Bojowej (ŻOB) oraz Żydowskiego Związku Wojskowego (ŻZW) – stanęli do walki. Przez 28 dni walczyli o godność z niemieckim okupantem. Większość zginęła w walce. Za koniec walk uznaje się wysadzenie przez Niemców Wielkiej Synagogi na ul. Tłomackie 16 maja 1943 r.

„W obronie ludzkiej godności żydowscy powstańcy chwycili za broń. Walka była wyrazem protestu przeciwko obojętności świata na Zagładę, a także wyrazem heroicznego buntu” – napisali posłowie w sejmowej uchwale w 70. rocznicę Powstania w Getcie. Według raportów gen. Jürgena Stroopa, który dowodził niemiecą akcją likwidacyjną, podczas powstania w getcie znajdowało się ponad 56 tys. Żydów. Około 6 tys. zginęło na miejscu w walce, na skutek pożarów i zaczadzenia. 7 tys. Niemcy zamordowali na terenie getta, tyle samo wysłali do obozu zagłady w Treblince. Pozostała grupa – ok. 36 tys. – została wysłana do obozów w Auschwitz i Majdanku. Teren getta Niemcy zrównali z ziemią.